Nếu bạn là fan bóng đá, chắc hẳn đã không ít lần nghe đến cụm từ “Ngoại hạng Anh” hay “Premier League”. Nhưng ít ai biết rằng, đằng sau cái tên hào nhoáng đó là cả một hệ thống giải đấu khổng lồ với hàng trăm cấp độ khác nhau — một “tháp bóng đá” được xây dựng công phu bậc nhất thế giới. Vậy giải bóng đá Anh có bao nhiêu hạng? Từng hạng đấu mang ý nghĩa gì và hoạt động ra sao? Hãy cùng chúng tôi khám phá chi tiết trong bài viết này.
Tổng quan về hệ thống giải bóng đá Anh
Trước khi đi vào giải bóng đá Anh có bao nhiêu hạng hãy cùng đi vào khám phá về hệ thống giải bóng đá Anh. Hệ thống giải bóng đá Anh là một chuỗi các giải đấu bóng đá nam dành cho các câu lạc bộ ở Anh, với sự tham gia của một số đội đến từ Wales và Guernsey. Điểm đặc biệt là hệ thống vận hành theo nguyên tắc thứ bậc với cơ chế lên hạng và xuống hạng giữa các cấp độ, cho phép ngay cả đội bóng nhỏ bé nhất cũng có khả năng — dù trên lý thuyết — leo lên thi đấu ở giải cao nhất.
Con số thực sự gây ngạc nhiên: hiện tại có hơn 140 giải đấu riêng lẻ với hơn 480 hạng đấu, và với trung bình 15 CLB mỗi hạng đấu, có hơn 7.000 đội bóng của gần 5.300 CLB thành viên trong hệ thống. Đây là một trong những hệ thống bóng đá phức tạp và toàn diện nhất trên thế giới.
Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng đây là một chiếc thang dài từ đỉnh là sân Old Trafford, Stamford Bridge rực rỡ ánh đèn, cho đến tận đáy là những sân cỏ làng xã đơn sơ khắp nước Anh. Tất cả được kết nối bởi một nguyên tắc duy nhất: chơi hay thì lên, chơi dở thì xuống.
Giải bóng đá Anh có bao nhiêu hạng chính?
Về mặt hệ thống chuyên nghiệp và bán chuyên nghiệp, giải bóng đá Anh có bao nhiêu hạng thường được phân chia thành 4 cấp độ chuyên nghiệp chính và các cấp độ bán chuyên, nghiệp dư phía dưới. Cụ thể như sau:
Hạng 1 – Premier League (Ngoại Hạng Anh)
Giải bóng đá Ngoại hạng Anh (tiếng Anh: Premier League), thường được biết đến với tên gọi English Premier League hoặc EPL, là hạng đấu cao nhất của hệ thống các giải bóng đá ở Anh.
Đây là đỉnh của kim tự tháp — nơi những tên tuổi lừng lẫy như Manchester City, Liverpool, Arsenal, Chelsea tranh tài mỗi cuối tuần trước hàng triệu khán giả toàn cầu.
Một vài con số nổi bật về Premier League:
- Giải đấu gồm 20 câu lạc bộ, thi đấu 38 vòng trong mỗi mùa giải — 19 trận sân nhà và 19 trận sân khách.
- Mùa giải kéo dài từ tháng 8 đến tháng 5, đa số các trận diễn ra vào chiều Thứ 7 và Chủ Nhật.
- Kết thúc mỗi mùa, 3 đội thấp điểm nhất phải xuống hạng Championship; 4 đội xếp cao nhất giành vé dự Champions League.
- Từ năm 2013, giải đấu thu về 2,2 tỉ Euro mỗi năm từ bản quyền truyền hình trong nước và quốc tế.
Premier League không chỉ là giải đấu hàng đầu nước Anh — đây còn là giải đấu xếp thứ 1 trong Hệ số UEFA dựa theo thành tích của các câu lạc bộ tại các giải đấu châu Âu trong 5 mùa giải, tính đến năm 2021.
Năm 1992, các câu lạc bộ đang thi đấu ở giải Hạng Nhất nước Anh đồng loạt tách ra khỏi Football League. Đến ngày 27 tháng 5 năm 1992, FA Premier League chính thức được thành lập với trụ sở chính đặt ở Lancaster Gate. Động lực chính là để khai thác tốt hơn các hợp đồng bản quyền truyền hình sinh lời khổng lồ.
Đã có tổng cộng 51 câu lạc bộ tham dự kể từ mùa giải đầu tiên năm 1992, nhưng mới chỉ có 7 CLB giành được chức vô địch: Manchester United (13 lần), Manchester City (8 lần), Chelsea (5 lần), Arsenal (3 lần), Liverpool (2 lần), Blackburn Rovers và Leicester City mỗi đội 1 lần.
Hạng 2 – EFL Championship (Giải hạng nhất)
Ngay dưới Premier League là EFL Championship — hạng đấu được mệnh danh là “giải đấu căng thẳng nhất thế giới”. Với 24 đội thi đấu, Championship là nơi các CLB đang vươn lên tranh suất thăng hạng hoặc vật lộn để không bị rớt xuống.
EFL Championship là hạng đấu cao nhất của English Football League và là hạng đấu cao thứ hai trong hệ thống bóng đá Anh, nằm ngay dưới Premier League với 24 CLB chuyên nghiệp từ Anh và Wales tham dự.
Mỗi mùa, cuộc đua thăng hạng lên Premier League biến Championship thành một “nồi hơi áp suất” cực kỳ kịch tính. Phần thưởng cho việc thăng hạng là hàng trăm triệu bảng từ bản quyền truyền hình — đủ để thay đổi vận mệnh cả một câu lạc bộ. Ngược lại, xuống hạng từ Premier League xuống Championship đôi khi khiến nhiều đội bóng lâm vào khó khăn tài chính nghiêm trọng.
Hạng 3 – EFL League One
League One là cấp độ thứ ba trong hệ thống bóng đá Anh, cũng gồm 24 câu lạc bộ. Đây là nơi bạn có thể gặp những cái tên từng một thời vang bóng như Charlton Athletic, Sheffield Wednesday, hay Plymouth Argyle — những đội bóng với lịch sử hào hùng nhưng đang nỗ lực tìm lại ánh hào quang.
League One thường thu hút lượng khán giả trung thành đáng kể và là “lò” đào tạo rất nhiều tài năng trẻ trước khi bước lên những sân chơi lớn hơn.
Hạng 4 – EFL League Two
Tìm hiểu về giải bóng đá Anh có bao nhiêu hạng cũng biết League Two là cấp độ thấp nhất trong số 4 hạng đấu chuyên nghiệp, với 24 CLB tham dự. 92 CLB ở Premier League và Football League đều là các CLB chuyên nghiệp, thường được nhắc đến như là các CLB của “League”.
Đây là ranh giới giữa bóng đá chuyên nghiệp và bán chuyên — một ranh giới mà các CLB nhỏ đều mơ ước vượt qua. Được lên League Two đồng nghĩa với việc được công nhận là CLB chuyên nghiệp với toàn bộ những quyền lợi và nghĩa vụ đi kèm.
Các hạng đấu dưới bóng đá chuyên nghiệp
Hạng 5 – National League
National League (trước đây gọi là Conference Premier) là cấp độ giải đấu thứ 5 trong hệ thống các giải bóng đá Anh và bao gồm cả các câu lạc bộ chuyên nghiệp lẫn bán chuyên nghiệp.
National League có 24 câu lạc bộ, mỗi CLB gặp nhau hai lần trong mùa giải — một lần trên sân nhà và một lần sân khách. Vào cuối mỗi mùa, hai CLB được thăng hạng lên Football League Two và hai đội từ League Two xuống thay thế.
Đây là vùng “xám” thú vị nhất của bóng đá Anh — nơi những câu lạc bộ trên đà phát triển tranh giành vé thăng hạng lên hệ thống chuyên nghiệp, cùng với những cựu thành viên Football League đang vất vả tìm đường trở lại.
Hạng 6 – National League North và National League South
Tìm hiểu về giải bóng đá Anh có bao nhiêu hạng cũng biết rõ hội nghị Bắc (National League North) và Giải Bóng đá Hội nghị Nam (National League South) thuộc hạng 6 của bóng đá Anh, với mỗi giải đấu có 22 câu lạc bộ tham dự và hầu hết là các CLB bán chuyên nghiệp.
Từ hạng 6 trở xuống, hệ thống bắt đầu chia thành các nhánh khu vực địa lý — một cách tổ chức rất thực tế vì các đội bóng nhỏ không đủ kinh phí di chuyển đường dài.
Hạng 7 – Các giải đấu khu vực cấp độ 7
Tiếp dưới Football Conference là 3 giải đấu khu vực: Northern Premier League (bao phủ phía Bắc nước Anh và phía Bắc xứ Wales), Southern Football League (bao phủ Midlands, phía Nam và Tây Nam nước Anh) và Isthmian League (bao phủ phía đông nam nước Anh). Tất cả các giải đấu này đều có một hạng đấu Premier Division gồm 24 đội.
Từ cấp độ 7 trở xuống, hệ thống tiếp tục phân nhánh mạnh mẽ theo vùng địa lý, với các giải đấu cấp hạt, cấp thành phố… kéo dài đến tận cấp độ 10 hoặc hơn.
Hệ thống thăng hạng – xuống hạng: Điều làm bóng đá Anh khác biệt
Một trong những điều tuyệt vời nhất của bóng đá Anh chính là cơ chế lên xuống hạng minh bạch và nhất quán. Một số lượng nhất định các CLB thành công ở mỗi giải đấu có thể lên chơi ở giải cao hơn, trong khi các đội xếp cuối bảng phải xuống chơi thấp hơn một cấp độ. Ngoài thành tích thi đấu, sự thăng hạng còn phụ thuộc vào việc đáp ứng điều kiện của giải đấu cao hơn, đặc biệt về cơ sở vật chất và tài chính.
Điều kỳ diệu của hệ thống này là: theo lý thuyết, vẫn có khả năng một CLB nghiệp dư ở địa phương có thể leo lên thi đấu ở hạng đấu cao nhất và trở thành nhà vô địch Premier League. Dù thực tế gần như không thể xảy ra, nhưng chính khả năng này đã tạo nên tinh thần bóng đá đặc trưng của nước Anh — mọi đội bóng đều có lý do để tiếp tục đấu tranh.
Bên cạnh suất thăng hạng tự động (dành cho các đội về nhất, nhì bảng), hầu hết các hạng đấu còn có vòng play-off — nơi các đội xếp từ vị trí thứ 3 đến thứ 6 (hoặc tương đương) tranh một suất thăng hạng cuối cùng. Trận chung kết play-off tại Wembley thường được gọi là “trận đấu đáng giá nhất trong bóng đá” vì suất thăng hạng từ Championship lên Premier League mang giá trị hàng trăm triệu bảng Anh.
Kết luận
Vậy là bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi giải bóng đá Anh có bao nhiêu hạng được New-theatre.org giải đáp chi tiết. Có thể thấy hệ thống chính thức có ít nhất 10 cấp độ được công nhận với 4 hạng chuyên nghiệp (Premier League, Championship, League One, League Two) và vô số cấp độ bán chuyên, nghiệp dư bên dưới trải khắp nước Anh. Nếu tính toàn bộ các giải đấu độc lập, con số lên đến hơn 480 hạng đấu với hơn 7.000 đội bóng.
